BÜYÜLÜ ÇEMBER / NİLAY DALYAN

Bu kitap hem büyükler hem de küçükler için. Kitap için belirlenen yaş aralığı 8-11. Ancak ben, ciddiyetini unutmak üzere olduğumuz konuları hatırlamak ve üzerinde bol bol düşünmek için büyüklere de ısrarla öneririm.

Sedat Girgin’in kitaptaki çizimlerini çok beğendim. Farklı tarzı sayesinde kitabı şöyle bir karıştırdığınızda kitabın içindeki hissi anlayabilirsiniz.

Küçük bir çocuk olan Rick, Büyülü Çember’de annesi Guendy ve arkadaşı Ursula ile mutlu bir yaşam sürerken büyülü çemberden ayrılmak zorunda kalıyor ve Rick ile Amalia Kocasoğan’ın yolları bir yerde kesişiyor.

Büyülü çember’in neresi ya da nasıl bir yer olduğunu size söylemeyeceğim. Çünkü ben en çok bunu merak etmiştim. Kitapta iyi ile kötü, doğal ile yapay arasındaki ayrım ve bunların sonuçları çok net bir biçimde işlenmiş. Hatta kötü olanı, o kadar kötü işlemiş ki, insan bazı hataların sizi neye benzetebileceğini, nerelere sürükleyebileceğini düşünüp kitap boyunca iyiye daha bir meylediyor.

Bu kitabın kahramanları: Yabanıl çocuk Rick, Rick’in annesi kurt Guendy, Rick ve Guendy’nin en yakın arkadaşları maymun Ursula, yanlış olana karşı tek başına direnmenin sembolü Amalia Kocasoğan ve kötü adam Üçişkembe.

Kitabın kuvvetli yanları, akıcı, düşündürücü, heyecanlı olması ve hayal gücünü geliştirmek için iyi bir yol izlemiş olması.

Son olarak kitap hakkında kafanızda bir şeyler canlandırsın diye, doğayı kendine düşman edinmiş olan, kitaptaki  kötü karakterlerden biri, Üçişkembe’den bir alıntı:
“Uzun yıllar, hatta gene çekinmeden söyleyebilirim ki binlerce yıldır, insanoğlu doğanın kibirli ve bizleri küçümseyen tavrı karşısında ezilmiş ve bunalmıştır.”

Yazar: Susanna Tamaro

Çizer: Sedat Girgin

Çeviren:Eren Cendey

Can Çocuk Yayınları

Devamı...

İBLİSMAİL’İN KİRLİ ŞİİRLERİ / GALİP FERHAT AKBAL

Kirli Şiirler, karanlık düşüncelerin kutsal kitabı gibi, insanın içinde gizlenen yasak duyguları görünür kılıyor. İsmail Uyaroğlu bu kitabında şiirin kökte kalmış yabaniliğini gün ışığına çıkartmak istiyor. Şair; erotizm, ölüm, tanrı üçgenindeki yasak bölgede gezinirken kendi deyimiyle söyleyecek olursak “suç aletini aramamış, kendinde bulmuştur”.

Şair, Kirli Şiirler’le okuyucusunu buluşturmadan küçük bir de manifesto eklemeyi unutmamış. Ona göre toplumcu halkçı şiirimiz bireysellikten uzaktır. “Öteki” olarak tanımladığı bireyci şiirlerse, şairin imgelerle örttüğü ve anlamsızlaştırdığı şiirlerdir.

Şair, sıradanlık ve toplumsal hayatın tekdüzeliği gibi can sıkıcı konuları şiirlerinde öfkeye dönüştürmüştür. Şair için iyi insan, toplum tarafından sevilen insan, Kirli Şiirler’de potansiyel bir suçludur. Tıpkı Lars Von Trier filmleri gibi, iyiliğin ve kötülüğün aslında ne anlama geldiğini okuyucuya sorgulatır. “Caniler Cennete Gider” şiirindeki “Merhametlidirler / İçleri sızlar tekmelerken / Kapılarındaki kediyi / Vurdukları kuşu avda / Acıyarak yerler / Kim ki deşer karnını merhametli birinin / Cennete gider / Caniler cennete gider” diyerek iyi ve kötü olanı isyankâr bir üslupla anlatır. Yine aynı şiirde düzene de neoepik bir karşı koyuş sezilir: “Vaktinde döner evine katliamdan / İyi aile reisi / Borsa ve menkul kıymetler katliamından / Karısını ve çocuklarını öper / Elinin kanını yıkar”

Uyaroğlu, Kedileri Severken Ağlayınız’daki gibi Kirli Şiirler’de de başka bir öfke ürünü olan intihara değinir. Kedileri Severken Ağlayınız’da “Diretmek anlamsız / En iyisi, tenha bir yerde / Tenha bir ip / Kimse görmeden, bir ağaca geçirip…” demiştir. Kirli Şiirler’de “Bir bıçak edin artık / Bileğine bir şans tanı / Eğlenirsin hem giderayak, ne güzel / Seyrederken hışırtıyla akan kanını” der.

Şair ayrıca “şeytanrı”, “iblismail”, “kintikam” gibi yeni nesil Türk şiirinde sıklıkla karşılaştığımız kelime oyunlarına başvurmuştur; fakat bu kelimelerin gelişigüzel türetilmediği aşikârdır. Türetilmiş kelimeler şiirin omurgasıyla uyumludur. Kitabın içeriği dikkate alındığında örnek olarak verilen kelimelerin de içerikle bağlantılı olduğu anlaşılacaktır.

Şair’i basmakalıp düşüncelerden uzak tutan neden, aykırı şiir tavrını devam ettirmesidir. Kirli Şiirler, şiirin uç beyliğine kurulmuştur ama Uyaroğlu, şiirin şairlere sunduğu özgürlüğün sınırlarında dolaşmıştır. “İnsanlar, İnsancıklar” şiirinde söyle der: “Niye çıktım sanıyorsunuz / Basıp cesedinize tanrınızın / İnsamcıkar...” Bu dizelerde de görüldüğü gibi şiirler öylesine gergindir ki, okuyucuya sanki sadece kitapları bulunan fakat kendisine bir türlü ulaşılamayan bir seri katilin şiirlerini okuyormuş hissi verir. Kitabın son bölümündeki “Şer Sureleri”nde bu edebi tavır üst noktaya ulaşır.

Kirli Şiirler modern şiirimizin cesur kitaplarındandır. Şair bu kitabında şiirin kıvamını kaçırmadan dizelerini kalem girmemiş sayfalara taşır. Yaşamın gizlenen pisliklerini, sahte ilişkilerini kitabında dışa vurur.  İkiyüzlü insanoğlunun ikinci yüzünü de görmek isteyenler için Kirli Şiirler yatmadan önce okunması gereken bir başucu kitabıdır. Okuyuculara edebi kâbuslar.

Kirli Şiirler
İsmail Uyaroğlu
Yapı Kredi Yayınları

Devamı...

KAZANAN YALNIZDIR / DUYGU CERİTOĞLU

18 Ağustos 2010 günü alıp bir türlü okumayı sürdüremediğim Paulo Coelho’nun Kazanan Yalnızdır kitabını, 2011’in Ocak ayında tekrar okumaya karar verdim ve bir çırpıda okudum. Kitap, o kadar sürükleyiciydi ki elimden bırakmak istemedim. Sanırım kitaplar, kendilerini okumamız için hazır olmamızı sabırla bekliyorlar. Hazır olduğumuzda da kitabı elimizden bırakamıyoruz ve kitap da okunuyor olmanın tadını çıkarıyor.

Paulo Coelho, Brezilyalı bir yazar. Kendini tümüyle edebiyata vermeden önce tiyatro yönetmenliği, oyunculuk, şarkı sözü yazarlığı ve gazetecilik yapmış. 1986 yılındaki ilk romanı Hac’ın ardından 1987’de yayımlanan Simyacı ile dünya çapında üne kavuşmuş ve 30 milyon satmış. Birleşmiş Milletler Barış Elçisi ve Brezilya Edebiyat Akademisi üyesi olan Paulo Coelho’nun son kitabı Kazanan Yalnızdır.

Paulo Coelho’nun kendi öndeyişine göre; kitaplarındaki değişmeyen temalardan biri de hayallerinin peşinden koşmanın bedelini ödemenin önemi olmuştur. Ama hayaller nereye kadar yönlendirilebilir? Son birkaç on yıldır, ün, para ve güce ayrıcalık tanıyan bir kültürde yaşıyoruz. Birçoğumuz, perde arkasındaki gerçek yönlendiricilerin adı sanı belirsiz kaldığının ayırdına varmaksızın, izlenmeye değer biricik değerlerin bunlar olduğuna inandırıldı. Bu yönlendiriciler, etkili gücün, etkisini kimse fark etmeden gösteren güç olduğunu çok iyi biliyorlar ve tuzağa düştüğümüzde artık çok geç oluyor. Bu kitap, bu tuzak hakkında...

Kazanan Yalnızdır’da dört ana karakter var. Bu dört ana karakterden üçü, hayallerinin yönlendirilmesine izin veriyor.

Rus milyoner İgor: İnsanın acılarını hafifletmek ve sevdiği kadını geri almak gibi iyi bir nedenle yapılmışsa, öldürmenin kabul edilebilir olduğuna inanıyor.

Moda kralı Hamid: Büyük bir iyi niyetle yola çıkmasına karşın, sonunda kendini kullanmaya çalıştığı sistemin kollarında buluyor.

Gabriela: Günümüzde pek çok insan gibi, ünün kendi başına bir amaç ve şöhreti, elde edilebilecek en üstün başarı olarak gören bir dünyanın en büyük ödül olduğuna inanıyor.

Ewa: Rus milyoner İgor’un eski karısı. Zamanında kocasının yardımı ile Moskova’nın en gözde dükkânlarının bulunduğu yerde, en başarılı “haute couture” mağazasına sahipken İgor’dan ayrılıyor ve Paris’te yaşamaya başlıyor.

Roman, Fransa’da Cannes şehrinde Cannes Film Festivali sırasında geçiyor. İgor, kendi benliği ile yüzleşirken eski karısı Ewa’ya kendi belirlediği tarzda mesajlar gönderiyor; bu mesajlar bir insanın hayatına mal olsa bile. Diğer yandan Gabriela, bu büyülü dünyaya girmek için elinden geleni yapıyor, festival sırasında çıkacak olan iş fırsatlarını değerlendirmek için Amerika’dan Fransa’ya geliyor. Moda kralı Hamid, Cannes Festivali sırasında düzenleyeceği defile ve yeni yatırımları için Cannes’da bulunuyor.

Bu sürükleyici, kıssadan hisseler çıkaracağımız hikâyeleri olan ve içinde bizden de hikâyeler bulacağınız (Nasreddin Hoca gibi), insanın kendini ispatlama çabasını anlatan romanda, bakalım İgor, Hamid, Gabriela ve Ewa’nın yolları nasıl kesişiyor?

Paulo Coelho’nun dediği gibi bu kitap bir serüven romanı değil, bugün nerede olduğumuzun yalın bir portresidir.

Kazanan Yalnızdır

Paulo Coelho

Can Yayınları

Devamı...

DAHA MUTLU YAŞAMAK / ŞİFA SÖNMEZ

Dr. Tal Ben-Shahar, Daha Mutlu Yaşamak adlı kitabında, adından da anlaşılacağı gibi mutlu yaşamanın yollarını, yöntemlerini anlatıyor bize. “Mutluluk nedir?”, “Nasıl elde edilir?”, “Ben mutlu muyum?”, “Nasıl daha mutlu olabilirim?” gibi soruların tahlilini yaparak sıradan kişisel gelişim kitaplarının arasından hızlı bir şekilde sivriliyor.

Piyasadaki birçok içi boş, düz ve kalıp yargılar ile yazılmış, mutlu olmanın sırlarını veren kitapları okuduğunuzda, günün sonunda kocaman bir kafa karışıklığı ile ortada kalırsınız. Bu kitapta ise adım adım izlenen rota sayesinde okuduğunuz şeyleri sindirme, örnekler ile pekiştirme şansını elde edersiniz. Örneğin üçüncü bölümün sonundaki alıştırmalar hayalî uygulamalardan ziyade, hayatın her anında rahatlıkla uygulayıp test edebileceğimiz türden. Bir psikolog olarak alıştırmaları faydalı ve uygulanabilir bulduğumu rahatlıkla söyleyebilirim.

Bunların yanında, Dr. Tal Ben-Shahar’ın akademik kişiliğinin verdiği güveni kitap boyunca hissettim. Özellikle verdiği araştırma örnekleri ile bilimsel çalışmaların da mutluluğa dair konularda ne kadar yol gösterici olduğunu görmek okuyucuya hem güven veriyor, hem de yeni ufuklar kazandırıyor. Örneğin piyango kazanan kişilerle ilgili yapılan araştırma bayağı ilgi çekici.

Genel olarak, kitapta hayatın birçok alanındaki mutluluk ele alınmış. Örneğin; önce mutluluk kavramından, ne kadar hayatın içinde olduğundan bahsedilmiş, ayrıca iş ve özel hayatımızdaki insanlarla kurduğumuz ilişkilerimizde nasıl daha mutlu ve huzurlu olacağımızdan bahsedilmiş.

Hedeflerinin mutluluk yolundaki önemi, hederlerin kişiliğimize göre olup olmadığı ve benzeri konulara açıklıkla değinilmiş ve birçok bölümün sonunda bu konularda birkaç alıştırma verilmişt. Son olarak, bu kitaptaki referanslardan yararlanarak birçok güzel kaynağa ulaşabileceğinizi belirtmek isterim.

Daha Mutlu Yaşamak
Dr. Tal Ben-Shahar
Elma Yayınevi

Devamı...

ÜSTÜN DÖKMEN'LE NEHİRDE-PSİKODRAMA SANDALIYLA YOLCULUK / FULYA CANŞEN

Geçenlerde bir İsviçre yayınevi psikoanalizin kurucusu Sigmund Freud’un başta çocukları olmak üzere aile yakınlarına yazdığı mektupları yayımladı. Oğullarından birinin yazdığı şu sözler Freud ne kadar uğraşsa da çocuklarının O’nun gölgesinde kalmaktan kurtulamadığını göstermesi açısından ilginç; ''Bir dehanın çocuğu hep bir dehanın çocuğu olarak kalıyor. Ne yaparsa yapsın babasının ününden kurtulup kendininkini yaratamıyor. Ama ne zaman O’na ihtiyaç duysak bizi kurtarmak için kendi yarattığı zirveden hiç çekinmeden inerdi.'' Üçü oğlan üçü kız altı çocuk sahibi olan Freud iyi bir aile babası olarak anılıyorancak yine de çocukları maddi ve manevi olarak babalarından bağımsız bir biçimde yaşamayı başaramadılar. İyi bir psikolog olmak iyi bir ebeveyn olmak anlamına gelmiyor. İyi bir ebeveyn olmak da her zaman iyi çocuklar yetişebilecek demek değildir. Freud’u çocukları konusunda başarısız kılan Almanya’da hakim olan Nazi döneminin baskısından başka bir şey değil çünkü. Sürgün hayatı aile bireylerini daha sıkı bağlarla birleştirse de toplumla ilişkisini sağlıklı kurmasını engellemeye yetebiliyor.

İzgören yayınevinin okuyucu ile buluşturduğu “Üstün Dökmen’le Nehirde” adlı kitabı bir psikoloğun gözünden çizilen aile tablosunu görmek isteyenler için okumaya değer bir nehir söyleşisi. Söyleşiyi yapan Bircan Kırlangıç Şimşek’in de psikolog olması kitabı okurken insanı anlama dağarcığınızı da zenginleştiriyor. Üstün Dökmen TV programlarında olduğu gibi enerji yüklü. Geçmişini, anne ve babasını, tek çocuk ve erkek olmanın verdiği şımarıklığı, eşi ve çocuklarıyla kurduğu ilişkiyi, çocukluğunu, gençliğini, üniversite ve iş hayatını bütün çıplaklığıyla neredeyse soluk almadan anlatıveriyor. Anlatırken de Türk toplumunun yapı taşlarını analiz ediyor.

Üstün Dökmen ile yapılan nehir söyleşisinin bana göre en ilginç yanı, farklı bir röportaj tekniği kullanılması. Daha doğrusu psikodramadan yararlanarak soru cevap şeklinde kurgulanması. Bu nedenle Üstün Dökmen, bazen babası, bazen dedesi bazen de bir eşyanın yerine geçiyor. Ben Türkiye’de duyduğum psikodrama kavramı ile Almanya’da Berlin Güzel Sanatlar Akademisi’nde okurken haşır neşir olmuştum. Sanat ve psikodrama ilk bakışta birbirinden uzak görünse de aslında iç içedir denebilir. Kişiye insan bütünlüğünün her parçasını doğrudan eline alıp bütün duyularıyla hissederek onarma ve yeniden bütünleştirme olanağı sağlayan psikodrama yöntemi kişiyi aynı zamanda serüven dolu bir yolculuğa çıkarır. Kah geçmişe kah geleceğe uzanan bu yolculukta rehber, içinde bulunduğunuz anın aydınlığıdır. Yani bir nevi yeniden kurgulama, yaratma eylemi.

Bu yöntemi Alman kamuoyu en çok Yahudi soykırımını anlatan belgesel filmlerden tanır. Fransız asıllı yönetmen ClaudeLanzmann’ınShoah adlı iki bölümlük filmi örneğin sırf soru sorma yöntemi açısından izleyenlerin hafızasına adeta kazınır. Nazi soykırımı tanıkları ile konuşan Lanzmann, soru yönelttiği kişiler anılarının korkunçluğu karşısında kendinden geçse de kamerayı durdurmaz. Bu sayede film, hem kurbanlar hem de zanlılar açısından bir iç hesaplaşma ve iç dökmeye dönüşürken, gerçek olanı da gözler önüne serer.Lanzmann’ınTreblinka toplama kampında berber olarak çalışmış Abraham Bomba ile söyleşisi, hala benim hatıralarımda kare kareduruyor mesela. Yönetmen Abraham Bomba’yaYahudilerin saçlarını gaz odasına gönderilmeden önce nasıl kestiğini yine bir başkasının saçını keserken anlattırmış. Bomba, “peki saçlarını kestiklerin arasında tanıdıkların var mıydı?” sorusu karşısında duraklar, hatırladıkları boğazına düğümlenir, elindeki makasla ne yapacağını bilemez, sesi titrer, göz yaşlarına engel olamaz. Dakikalar sonra yönetmen “biz bir söz vermiştik, anlatmak görevimiz” der, bekler, bekler. Daha önce her saçı üç dakika içinde kestiğini anlatan berberin yanıtı “evet” olur. Yönetmenin “tanıdıklarını görünce ne yaptın?” sorusunu da  “onların saçlarını beş dakikada kestim” şeklinde yanıt verir. Anlatanın yaralarına merhem olurken, gerçeği olduğu gibi aktaran bu sorgulama tarzı geleceği şekillendirmeyede yardımcı olur.

Şükür ki Üstün Dökmen ile psikodrama sandalında çıkılan yolculuk acılı bir tarihle yüzleştirmiyor okuyucuyu. Renkli, neşeli ve öğretici bir hayat hikayesine tanık olmak isteyenler için biçilmiş kaftan. Biz gazetecilerin de psikologlardan öğrenecek çok şeyi var.
(Bu yazı http://t24.com.tr/ ' den alınmıştır.)

Üstün Dökmen'le Nehirde-Psikodrama Sandalıyla Yolculuk
Bircan Kırlangıç Şimşek
İzgören Yayınları

Devamı...

TAŞ UYKUSU / MİNE EGBATAN

Eski, körüklü, kırmızı, camlarına kir ve çamur yapışmış, dışarıyı görmenin mümkün olmadığı bir otobüs, iğne atsan yere düşmeyecek cinsten, kalabalık ve havasız. Şakır şakır yağan yağmurdan yolcular kaymasın diye yerlere talaş serpmiş şoför. Belki oturan otuz yolcunun yanı sıra, sardalye gibi dizilen yolcularla telaşlı bir güne doğru yola çıkmış bir otobüs...

Genç, yaşlı, hamile, polis adayı, öğretmen, avukat, kadın, erkek, üniversiteli, türbanlı, liseli bir otobüs dolusu insan, tanık olan duraklardan biniyorlar otobüse. Ben de biniyorum onlarla birlikte otobüse. Onlar benim farkımda değiller, en ücra köşeden hepsini izliyorum birer birer. Hepsinin hikâyesi farklı, yüzlerinden anlaşılıyor bu. Belli ki kimseye söyleyemeyecekleri bir dertleri var, rahatsızlıkları yüzlerinden okunuyor. Belki de ben abartıyorumdur, kalabalığın verdiği rahatsızlıktan bu kadar huzursuzdurlar. Acele karar vermemeliyim, onların seslerini duyabilirim nasıl olsa, yol boyunca hiçbir şey düşünmeyecek değiller ya.

İşte başlıyoruz; şurada oturan adam, çocuğunu öldürmüş, yanlış duymadım değil mi? Pişmanlık ile haklılık arasında gidip geliyor, onu, ömür boyu Araf’ta bırakacak bir karara varamamış belli, huzursuzluğu bundanmış demek. Bu koku da ne böyle? Neyse anlaşılır birazdan. Şu küçük kızdan mı geliyor yoksa? Arkadaşlarıyla genç kızlığa ilk adım tartışmasının kurbanı; yazık, çok yazık, bacağı mikrop kapmasa bari. Özgürlük ile kölelik arasında sıkışmış bir kadın, kocasının şiddetine maruz kalmış, daha da beteri tecavüz edilmiş, evlilik olunca böyle şeyler meşru oluyordu değil mi? Kararını ver artık kadın, özgür olmaya bir adım kalmış, biraz cesaret. İşe yeni başlayacak kadın ne kadar da telaşlı, sakin ol, başaracaksın, haydi biraz çalış şimdi: “Size nasıl yardımcı olabilirim?” Sen de sakin ol çocuk, birinci olamasan da şairane bir ruha sahip olacaksın, hırslarından arınmak daha iyi değil mi? Haber sesi de nereden geliyor? Bilge Köyü katliamı... Ayrıntıları dinleyelim. Hay aksi, sırası mıydı şimdi şu üç gencin binmesi? Bu kadar taşkınlık da neyin nesi oluyor? Ataerkil toplumun yeni yetmeleriymiş, başka ne bekliyordum ki? Çingene kadına yönelen bakışlar da ne böyle, bebesi de ne sevimli, bu bakışlardan ileride nasibini almasa bari yavrucak. Anlamıyorum ne diyor bu kadın? Kimse de anlamıyor belli ki, konuştuğu dil ne acaba, neden kimse yanıtlamıyor kadını, feryadına kulak vermiyor, bu kadar mı yabancılaştık birbirimize, dilimizi anlamayacak kadar. Tüm sesler birbirine karıştı, hiçbir şey anlayamıyorum artık. Hem ben sesimi çıkarsam ne olacak, ne değişebilir ki? Gözleri açık, ama taş uykusuna yatmış hepsi, çareleri yok, benim sesim bile uyandıramaz onları. Son durağa da yaklaşıyoruz zaten, güç toplamam gerek, nasıl olsa yarın taş uykularına tanıklık ederim yine.

Otobüsün dili olsa elbet bunları anlatırdı, ama yok. Aslı Tohumcu dillendiriyor otobüsün tanıklık ettiklerini kısacık romanında. Kısa ama konu bakımından zengin. İnsanımızın hikâyesini ondan dinliyoruz, o kendini katmıyor belki, bizi yolcuların düşüncelerine misafir ediyor, herkes hikâyesini kendince anlatmaya çalışıyor, okurun payına da kahramanların telaşlarına, isyanlarına, saflıklarına, kötücüllüklerine, önyargılarına, pespayeliklerine, hırslarına, umutlarına, umursamazlıklarına tanık olmak düşüyor. Zaman ve mekân yok. Yazar bunu sizin hayal gücünüze bırakmış, benim otobüsüm yukarıda anlattığım gibi, memleketim Eskişehir’in zorda kalmadıkça binmeyi hiç istemediğim körüklü ve kırmızı –her ne kadar şimdi değişmiş olsa da– otobüsleri. Sizinkinin farklı olacağından eminim. Dün, bugün ya da yarın, yaşanmış ya da yaşanacak olan anlara dikkat çekiyor yazar, zamansızlığın altını çizerek belli belirsiz. Sorunlar dünden yarına uzanıyor, önyargı, baskı ve şiddet. Nesneler değişiyor sadece, baskıya maruz kalmış, şiddetin binbir çeşidiyle karşılaşmış eli kolu bağlı insanlar. Üzerlerine ölü toprağı serpilmiş gibi ağır bir uykudalar, farklı olanı dışlayan ve umursamayan, kendinden olana yabancılaşmış, kendi sorununu çözmeye bile yeltenmeyen bir otobüs dolusu yolcu. Aslı Tohumcu’nun akıcı üslubu bir Türkiye portresi çizmiş. Taş Uykusu görmezden geldiğimiz sorunların üzerini parlatan ve yolumuza ışık tutan, uyku mahmurluğunu üzerimizden atmak için tekrar tekrar okunması gereken bir roman.

Taş Uykusu
Aslı Tohumcu
KIrmızı Kedi Yayınevi

Devamı...

Lavinia_asaf@postmortem.org / GALİP FERHAT AKBAL

Burcu Öztürk’ün imzasını taşıyan bu kitap, adından da anlaşılacağı üzere aykırılıklar kitabı. +1 DRC Yayınları tarafından 2005 yılında piyasaya sürülmüş. Kitap, Post ve Mortem olarak iki ana bölümden oluşuyor. İki bölümde de yaprakların bir yüzü sadece grafik çalışmalara ayrılmış.

Kitap, postmodernite kavramını irdelemek gibi ağır bir sorumluluk üstleniyor. Yalnız bu hususta, postmoderniteyi irdelemek yerine, yazarın daha çok Özdemir Asaf şiirlerine özenerek “sen-ben” kalıbında sıkıştığını görüyoruz. Bir başka belirtmemiz gereken nokta da Oğuzhan Akay gibi kelime oyunlarına da kitapta bol bol yer verilmiş olması. Kelime oyunları ve görsel şiir denemeleri ve yabancı kelimeler yüzünden kitabın çözülmesinin zaman alan bir bulmaca hâlini aldığını söyleyebiliriz.

Kitap içinde barındırdığı felsefi öğelerle de dikkat çekiyor. Arşimet’ten Nietzsche’ye ve Becklett’e kadar uzanan göndermeler mevcut. Ancak bu göndermeler çok içe kapanık olunca anlam konusunda okuyucu sıkıntı yaşayabiliyor. Yazar böyle bir yolu postmodern yaşamı vurgulamak için kullanmış olabilir, ama sürükleyiciliğin olmadığı bir şiirin de okuyucu tarafından sadakatle takip edilemeyeceğini söylemek uç bir tahmin olmaz.

Kitaptaki bir başka dikkat çekici unsur da yazarın Özdemir Asaf ve Oruç Aruoba sevgisi. “Kaç Kişi Zamiri” şiirlerinde ve “I” başlıklı şiirlerde Özdemir Asaf yâd edilmiş. “4. Sen” başlıklı şiirde de “Kimse’nin alamadığı tadı almışsın o solukta / Artık ORUÇLUSUN” diyerek yazar Oruç Aruoba sevgisini ifşa etmiş. 

Bu farklı üslubun, işlenen konu göz önüne alındığında, didaktik bir özellik taşımadığını da belirtmemiz gerekir. Başka bir deyişle, bu kitap tam olarak bir postmodernite eleştirisi özelliği taşımıyor, aksine okuyucuya “Ben de senin gibi bu modern ötesi dünyanın bir parçasıyım” mesajını veriyor. Bu hususta “Online&Surreal Time” şiirini farklı kefeye koymak gerekecek, çünkü orada açık bir eleştiri göze çarpıyor.

Burcu Öztürk, David Lynch filmleri gibi yorum kapısını okuyucuya ardına kadar açmış. Belirsizlikten sanat oluşturmuş. Bu belirsizlikleri kitabın son sayfalarında da açıklayarak okuyucuyu şaşırtmış. Yalnız bununla da kalmamış yazar, her kitaptaki bir kelimeyi karalamış ve onun yerine başka bir kelime yazmış.

Sonuç olarak edebiyatta farklı özellikteki eserleri seviyorsanız,
“Ekrandan mı ne / Kan daha bir kırmızı” dizeleri sizin için bir anlam ifade ediyorsa,
“Aşk-Yok-Sa”daki şirketleşen ve dolayısıyla maddileşen aşk saptamasını sevdiyseniz,
“Feelin’ the blanks” gibi kelime oyunlarından haz alıyorsanız bu kitap sizin için isabetli bir tercih olabilir.

Lavinia_asaf@postmortem.org 
Burcu Öztürk
+1DRC Yayınları 

Devamı...

HAYALDEN ÖTE / NİLAY DALYAN

Bir insanın hayatına bu denli yakından ve hissederek tanık olmak böyle bir şey olsa gerek. Faik Byrns’nin kendi ağzından dinlediğimiz yaşam öyküsüne otobiyografi deyip geçebilirsiniz. Geçmeyin, ben geçemedim. Kitaba başladıktan sonra nasıl bir kitap okuyorsun diyenlere cevabım, “Mükemmel bir kitap okuyorum” idi. Bu kitap, yazarın kullandığı akıcı ve kendine has diliyle; bir otobiyografi olmasının yanı sıra, özel bir kişisel gelişim kitabı, buna ek olarak da yönetim ve kültür kitabıydı.

Kitap, ilerleyen sayfalarda sık sık insanlara, en önemlisi de kendi hayatınıza olan hoşgörünüzü sorgulamanızı sağlayacak. Hayatınızın dönüm noktalarında durup kendinize, telaşla “Peki şimdi ne olacak?” diye sormuşsanız bu kitabı mutlaka elinize almalısınız. Benim aldığım cevap “Şimdi her şey mümkün” oldu. Bakalım siz neler duyacaksınız?

Kitabın konusu hakkında ayrıntılı bir bilgi vermekten dikkatle uzak duruyorum. Zira benim okuduğumla sizinki eminim birbirinden farklı olacaktır. Dolayısıyla ne yazara ne de sizlere bu haksızlığı yapmak isterim. Ancak benim için önemli olan birkaç satırı sizlerle paylaşmadan da geçemeyeceğim:

Bir kişisel gelişim notu:
“Eski bir deyiş vardır: ‘Koltuğunuzdan kalkıp ilk adımı attığınız an, dünya turunun yüzde ellisi tamamlanmıştır.’ Düşünecek olursak kişinin başlama girişim ve kararlılığını kendinde bulması, nihai hedefe ulaşma savaşımının yarısıdır. Ünlü Nike reklamının daha kısa, ama aynı derecede etkili bir mesajı var. Şöyle diyor: ‘Sadece yap!’ ”

Bir yönetim notu:
“…Eric K. Shinseki’nin liderlikte kibirle ilgili şu sözüne dikkatle kulak kesilmeliler: ‘Etkili bir lider olabilmeniz için, önce yönettiğiniz kişileri sevmelisiniz.’  Shinseki şunu da belirtiyordu: ‘Bu bağlılık duygusu olmadan elbette komuta edebilirsiniz, ama o olmadan liderlik edemezsiniz. Ve liderlik olmadan, komutanlık boş bir deneyimdir, çoğu zaman güvensizlik ve kibirle dolu bir hava boşluğudur.’ ”

Son olarak içimi rahatlatan bir hayat notu:
“Bence memleketini en çok sevenler ve halkının daha iyi olmasını bütün yüreği ile dileyenler devletini, toplumunu, tarihini eleştirerek o toplumu ve devleti yüceltmeyi vazife olarak görüp kendisinde bu cesareti bulanlardır, susup da pısırık pısırık oturanlar değil.”

Hayalden Öte
Faik Byrns
İzgören Yayınları

Devamı...

YÜZBAŞININ KIZI / ONUR EVLİCE

 “Dünya klasiklerinin en çok okunan romanlarından biri de hiç kuşkusuz Puşkin’in Yüzbaşının Kızı adlı romanıdır” cümlesini zikrederek başlamak istemiyorum yorum yapmaya. Takdir edersiniz ki her dünya klasiği için söylenen bir cümledir. Hatta daha ileri gidilir ve bahse konu olan yazarın Rus edebiyatı için mihenk taşı olduğu iddia edilir. Puşkin ve Yüzbaşının Kızı’nı senelerdir süren bu hummalı yarışa sokmuyorum.

Tarihteki Pugaçev isyanını anlatan bu eseri okurken daha evvel Rus edebiyatına teşne iseniz hiç yabancılık çekmeyeceksiniz. Esas oğlan Pyotr Andreyiç’in nasıl orduya katıldığını, küçük çaplı çatışmalarını, Pugaçev ile ilişkisini ve Marya İvanovna’yla yaşadığı aşkı konu alıyor. Anlatımın mükemmel olması kitaptaki karakterlerin de mükemmel olması anlamına gelmiyor. Pyotr Andreyiç’in siz okuyucuları aşk ve kahramanlık konusunda aman aman tatmin edeceğini zannetmiyorum. Bu yaştan sonra kitabın karakterini kıskanacak değilim, ama ne Marya İvanovna ile yaşadığı aşk ne de kahramanlıkları sizi sizden alacak, bilesiniz. Ancak tasvirlerin güçlü olması sahnelerin gözünüzün önünde canlanmasını sağlıyor. 

Benim en çok dikkatimi çeken babların başında kullanılan atasözleri ve halk şarkıları. Türk edebiyatının klasiklerinden birini okuyormuş izlenimi edindim, söylemlerin ve toplumsal mesajların benzerliğinden. “Denizde kum, el âlemde laf”, benim en çok dikkatimi çekenlerden birisi oldu. 

Uzun lafın kısası, kısa ve tam anlamıyla bir Rus klasiği okumak istiyorsanız sizin için ideal bir kitap olacağını düşünüyorum.

Yüzbaşının Kızı
Puşkin
Varlık Yayınları

Devamı...

KENDİNİ MARKALAŞTIR / EVRİM KURAN

İşte benim Tom Peters'ım! Brand You 50, tüm zamanların en iyilerinden; yeni ekonomideki yeni insanı anlatan bir "klasik". Kitapta yer alan, çok beğendiğim CREDO'yu sizin için çevirdim; buyurunuz, afiyetle okuyunuz: 

CUBICLE KÖLELERİ... KRAVATLARINIZI GEVŞETİN... 

TOPUKLU PABUÇLARINIZI ÇIKARIN...

İŞ KEYİFLİ OLABİLİR!

İŞ GÜZEL OLABİLİR!

İŞ EĞLENCELİ OLABİLİR!

İŞ FARK YARATABİLİR!

S-İ-Z FARK YARATABİLİRSİNİZ!

CUBICLE DUVARLARINIZA VURUN GİTSİN!

DILBERT KARİKATÜRLERİNİ YIRTIN GİTSİN!

BEYAZ YAKA DEVRİMİ BAŞLADI!

İŞLERİN % 90'I TEHLİKEDE!

YAŞAMINIZIN SORUMLULUĞUNU ALIN!

HİYERARŞİYİ ÇÖKERTİN!

HER PROJENİZ VAV ETKİSİ YARATSIN!

FARKLI OLUN... YA DA YOK OLUN!

İŞTE YENİ MİLENYUM: ŞİMDİ DEĞİLSE... N-E Z-A-M-A-N?

Brand You 50

Kendini Markalaştır - 50 Yol

Tom Peters

Devamı...